ISO/IEC 42001:2023 Yapay Zekâ Yönetim Sistemi

selen guvenc
Mayıs 20, 2024
  • 444

ISO/IEC 42001, kuruluşlar içerisinde Yapay Zekâ Yönetim Sisteminin (AIMS) kurulması, uygulanması, sürdürülmesi ve sürekli olarak iyileştirilmesine yönelik gereksinimleri belirleyen uluslararası bir standarttır. Yapay zekâ tabanlı ürün veya hizmetler sağlayan veya kullanan, yapay zekâ sistemlerinin sorumlu bir şekilde geliştirilmesini ve kullanılmasını sağlayan kuruluşlar için tasarlanmıştır.

ISO/IEC 42001:2023'ün özü, kuruluşların sağlam yapay zekâ politikaları oluşturmasını, rolleri ve sorumlulukları açıkça tanımlamasını, kapsamlı risk değerlendirmeleri yürütmesini ve sürekli iyileştirme taahhüdünde bulunmasını sağlamak için tasarlanan ayrıntılı gereksinimlerinde ve süreçlerinde yatmaktadır. Standart, işletmelerin operasyonel ritmine kusursuz bir şekilde entegre olan stratejik ve döngüsel bir süreci vurgulayan "Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al" metodolojisini desteklemektedir. Bu metodoloji, yapay zekâ sistemlerinin yalnızca etkili olmasını değil aynı zamanda şeffaflık, güvenilirlik ve etik bütünlük çerçevesinde çalışmasını da sağlar.

Gereksinimler

Standart, aşağıdakileri içeren bir AIMS için gereksinimleri belirtir:

Sorumlu yapay zekâ geliştirme ve kullanımına yönelik politikalar ve hedefler.

Bu hedeflere ulaşmak için süreçler.

Yapay zekâ sistemlerinde etik hususlar, şeffaflık ve hesap verebilirlik.

Yapay zekâ ile ilgili riskleri ve fırsatları yönetmek için bir "Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al" metodolojisi.

Hem niceliksel hem de niteliksel sonuçları içeren performans ölçümü.

Yapay zekâ sistemlerini değerlendirmek için gereksinimlere uygunluk ve sistematik denetimler.

Süreçler

ISO/IEC 42001:2023'te özetlenen süreçler şunları içerir:

Yapay zekâ ya özgü riskleri etkili bir şekilde tanımlamak ve iyileştirmek için risk yönetimi.

Veri kalitesinin ve yönetiminin sağlanması.

Açık politikalar ve hesap verebilirlik mekanizmaları oluşturmak.

Yapay zekâ sistemlerinin performansının sürekli değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi.

Yapay zekâ sistemlerine yönelik kontrollerin belgelenmesi ve kararların rasyonelleştirilmesi.

Ayrıca ISO/IEC 42001:2023, Ek A'da kapsamlı bir kontrol listesi sunarak yapay zekâ sistemi geliştirme konusunda özel rehberlik sağlar ve Ek B'de veri yönetimi süreçleri gibi kritik yönlere odaklanarak yapay zekâ kontrolleri için ayrıntılı uygulama kılavuzu sunar. AI ile ilgili hedefleri ve risk kaynaklarını belirlemede kuruluşlara alana ve sektöre özgü standartlara ilişkin bilgiler sunar.

Bu standart, kılavuz ilkeler oluşturmaktan daha fazlasını yapar; Yapay zekâ ve insani değerlerin uyumlu bir şekilde bir arada var olduğu bir geleceğin resmini çiziyor. Yapay zekâ  sistemlerinin, insanın karar verme sürecinin karmaşıklığını ve dikkate alınmasını yansıtan etik bir çerçeve içerisinde geliştirildiği ve kullanıldığı bir dünya öngörüyor. ISO/IEC 27001'in bilgi güvenliği üzerindeki etkisiyle paralellikler kuran ISO/IEC 42001:2023, etik ikilemleri, veri kalitesi sorunlarını ve risk yönetimini benzersiz bir hassasiyetle ele alarak kendisini yapay zekâ  yönetişiminde ufuk açıcı bir kilometre taşı olarak konumlandırıyor.

İşletmeler için ISO/IEC 42001:2023'ü benimsemek yalnızca stratejik bir karar değil aynı zamanda dijital çağda mükemmelliğe, güvenilirliğe ve liderliğe bağlılık beyanıdır. Kuruluşlara yapay zekâ  ile ilgili riskleri ve operasyonel bütünlüğü yönetmek için sağlam bir çerçeve sağlayarak, başta beklenen ISO/IEC 42006 olmak üzere gelecekteki denetim ve sertifikasyon standartlarına zemin hazırlıyor.

İnovasyon ve etik yönetişimin kavşağında olduğumuz şu dönemde, ISO/IEC 42001:2023, yapay zekâ farkındalığını teşvik eden bir yönetim çerçevesi uygulamak isteyen kuruluşlar için zorlayıcı, gönüllü bir yol sunar. Paydaşlar, yapay zekâ geliştirme ve kullanımına yönelik dikkatli bir duruş benimseyerek, yapay zekâ teknolojilerinin topluma faydalı olacak şekilde kullanılmasını ve potansiyel risklerin ve olumsuz etkilerin en aza indirilmesini sağlamak için birlikte çalışabilirler.

ISO/IEC 22989:2022 Standardı: Yapay Zekâ için Veri Etiği Kılavuzu

Günümüzde yapay zekâ (YZ) teknolojileri hızla gelişiyor ve birçok alanda kullanılıyor. Ancak, bu teknolojilerin yaygın kullanımı beraberinde bir dizi etik ve güvenlik endişesini de getiriyor. Bu endişeleri ele almak ve yapay zekânın etik kullanımını teşvik etmek amacıyla ISO (Uluslararası Standartlar Organizasyonu) ve IEC (Uluslararası Elektroteknik Komisyonu) tarafından ISO/IEC 22989:2022 standardı yayımlandı.

ISO/IEC 22989:2022, yapay zekâ uygulamalarında kullanılan verilerin etik yönetimine odaklanan kapsamlı bir kılavuzdur. Standart, yapay zekâ sistemlerinde kullanılan verilerin toplanması, işlenmesi, analiz edilmesi ve depolanmasında etik prensipleri ve yönergeleri belirler. Bu sayede, yapay zekâ sistemlerinin insan haklarına saygılı, adil ve güvenilir bir şekilde kullanılmasını sağlamak için bir çerçeve sunar.

ISO/IEC 22989:2022 standardı, aşağıdaki başlıklarda detaylı yönergeler içerir:

1. Veri Toplama ve Saklama Etik İlkeleri: Standart, yapay zekâ uygulamalarında kullanılan verilerin toplanması ve saklanmasında uygulanması gereken etik ilkeleri belirler. Bu ilkeler, veri gizliliği, güvenlik ve kullanım amaçlarına uygunluk gibi konuları kapsar.

2. Veri İşleme ve Analizinde Adillik: Yapay zekâ sistemlerinin veri işleme ve analiz süreçlerinde adil olması için gereken prensipleri açıklar. Bu, veri setlerindeki önyargıları azaltmak, ayrımcılığı önlemek ve sonuçların tarafsızlığını sağlamak için önlemleri içerir.

3. Veri Kullanım Amaçları ve Sınırları: Yapay zekâ sistemlerinde kullanılan verilerin amacına uygun olarak kullanılmasını sağlamak için gereken politikaları ve kontrolleri belirler. Bu, veri kullanımının önceden belirlenmiş hedeflere ve mevzuata uygun olmasını sağlar.

4. Veri Güvenliği ve İzlenebilirlik: Standart, yapay zekâ sistemlerinde kullanılan verilerin güvenliğini sağlamak için gereken teknik ve organizasyonel önlemleri belirler. Ayrıca, veri işleme süreçlerinin izlenebilirliğini artırmak için gerekli prosedürleri içerir.

ISO/IEC 22989:2022 standardı, yapay zekâ alanında çalışan profesyoneller, kuruluşlar ve düzenleyici kurumlar için önemli bir kaynaktır. Bu standart, yapay zekâ teknolojilerinin etik ve güvenilir bir şekilde kullanılmasını teşvik ederek, insan haklarına saygıyı ve adaleti sağlamayı amaçlar.

Sonuç olarak, ISO/IEC 22989:2022 standardı, yapay zekâ için veri etiği konusunda küresel bir referans noktası oluşturur ve yapay zekâ teknolojilerinin insanlığın faydasına en iyi şekilde kullanılmasını destekler.

Gelişmelerimizden haberdar olmak ve fırsatlarımızdan faydalanmak için; bültenimize abone olmayı ve bizi takip etmeyi unutmayın!


İlgili İçerik
Duyurular

Siber Saldırıların Anatomisi: Gerçekleşme ve Önleme Yolları

Mobildev Pazarlama Sohbetleri webinar serimiz, 28 Haziran Cuma günü gerçekleşecek olan "Siber Saldırıların Anatomisi: Gerçekleşme ve Önleme Yolları" konulu on sekizinci webinarı ile devam ediyor.

selen guvenc Haziran 20

Generative AI: Üretken Yapay Zeka ile Yaratıcılığın Buluşması

Generative AI, kendinden öğrenen algoritmaları kullanarak yeni veriler oluşturabilen yapay zekâ sistemlerini ifade eder. Bu sistemler, önceden belirlenmiş bir kural seti veya model üzerinden gerçekçi ve özgün içerikler üretebilirler.

selen guvenc Mayıs 20

ISO/IEC 42001:2023 Yapay Zekâ Yönetim Sistemi

ISO/IEC 42001, kuruluşlar içerisinde Yapay Zekâ Yönetim Sisteminin (AIMS) kurulması, uygulanması, sürdürülmesi ve sürekli olarak iyileştirilmesine yönelik gereksinimleri belirleyen uluslararası bir standarttır.

selen guvenc Mayıs 20

Perakende Günleri Yaklaşıyor: Mobildev Standımıza Sizleri Bekliyoruz!

Mobildev olarak, Perakende Günleri’nde Kurumsal Mesajlaşma Sponsoru olarak yerimizi aldık. Hall 3’de bulunan 316 numaralı standımızda, sektördeki işletmelerin dönüşümüne katkı sağlayacak çözümlerimizi ve uzmanlığımızı sergileyeceğiz.

selen guvenc Mayıs 20

Mobildev&Teknosa 30 Mayıs'ta Perakende Günleri'nde!

Teknosa Müşteri Deneyimi, Crm ve Veri Analitiği Grup Müdürü Duygu Bayram ile Mobildev Kurucusu ve Genel Müdürü Ozan Özgür Erdoğan, uzmanlık sahnesinde gerçekleştireceğimiz oturumda bir araya geliyor!

selen guvenc Mayıs 20

Sosyal Medyada İtibar ve Kriz Yönetimi

Mobildev Pazarlama Sohbetleri webinar serimiz, 24 Mayıs Cuma günü gerçekleşecek olan "Sosyal Medyada İtibar ve Kriz Yönetimi" konulu on altıncı webinarı ile devam ediyor.

selen guvenc Mayıs 19

Bültene Üye Ol

İşinizi geliştirmenize katkı sağlayacak, başarılı örnekleri, sektörel gelişmeleri ve kampanyaları kaçırmayın.